مرحوم استاد فقید و علامه وحید حاج ملا محمد زاهد ضیائی فرزند مرحوم حاج ملا صلاح الدین، فرزند مرحوم حاج لطف الله، فرزند مرحوم حاج عوض - رضوان الله تعالی علیهم - در سال 1324 هجری قمری در شهر پاوه در خانواده­ای روحانی و متدین و اهل علم و عرفان، دیده به جهان گشود. جدش حاج عوض از مريدان شيخ عثمان سراج­الدين طويلي است و كرامات و خوارقي مشهور دارد. پدرش ملا صلاح­الدين نیز از مريدان شيخ عمر ضياءالدين و اهل طاعت و تقوي بوده است.خود علامه هم از مریدان شیخ محمّد علاءالدّين نقشبندي و ارادتمندان شيخ محمدعثمان سراج‌الدّين ثاني بودند.

همین که به سن تحصیل رسید، تحصیلات مقدماتی را در محضر پدر بزرگوارش- مرحوم ملا صلاح­الدین -  فرا گرفت، سپس به شیوه بزرگان علم و دین در آن زمان، جهت ادامه تحصیل و کسب کمالات معنوی رهسپار کردستان عراق گردید. در سال 1342 هجری قمری و پس از فوت پدرشان، در قره­داغ، در خدمت مرحوم استاد شیخ مصطفی قره­داغی از علم و عرفان بهره­ها گرفت و سپس عازم روستای گلاله - از نواحی سلیمانیه - شد و در محضر ملا محمد معروف به ملا محمد رئیس حضور یافت و به تحصیل علوم منطق، عقاید، علوم بلاغت، اصول فقه، علم هیأت، کلام و علم حساب اهتمام ورزید. از آن پس به شهر سلیمانیه آمد و در حلقه تدریس استاد فاضل مرحوم شیخ عمر قره­داغی - معروف به ابن القره داغی - حضور پیدا کرد و بهره­ها گرفت و مخصوصاً ریاضیات و فلکیات را از آن دانشمند جامع­العلوم، آموخت. پس از آن به دارالعلوم بیاره راه یافت و فارغ­التحصیل شد و از استاد گرانمایه مرحوم ملا عبدالکریم مدرس اجازه نامه را دریافت کرد و مدتی نیز بعنوان کمک به مدرس، تدریس نمود و به دنبال آن به موطن خود ایران و به زادگاهش پاوه بازگشت و مدرس طلاب و امام جمعه و جماعت گرديد.

پس از مدتی به منظور گریز از تغییر لباس اجباری، ناچار به ترک پاوه گشته و راهی سنندج گردید. در سنندج مدتی نیز در محضر استاد جلیل و دانشمند نبیل حضرت علامه عبدالعظیم مجتهد تلمذ نمود. سپس از سوی اساتید عالیقدری چون مرحوم شیخ محمد مردوخ آیت الله کردستانی، حضرت علامه وحید شیخ حبیب الله روحانی و علامه ملا عبدالعظیم مجتهد مجاز گردید و در سال 1312 شمسی به خاطر لیاقت و استعدادش با کوله باری از علم و فضیلت همراه با زهد و تقوی به زادگاهش پاوه بازگشته و مدرسه علوم دینی را که قبلاً توسط مرحوم پدرش اداره می­شد بازسازی و احیاء نمود.

این عالم ربانی در سال 1324 شمسی به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و اقدام به تأسیس مدارس به شیوه جدید و غیرسنتی نمود که در این راه متحمل مصائب و سختیهای شدیدی گردید؛ اما همچون کوههای سر به فلک کشیده زادگاهش، استوار و باصلابت ایستاد و با اتکال به خداوند به مبارزه ادامه داد؛ هرچند که برای مدتی ناچار شد مرکز فعالیت فرهنگی خویش را از پاوه به روانسر انتقال دهد و نیز مدتی به سنندج تبعید گردید.

استاد فقید بنیانگذار به حق مدارس جدید در منطقه اورامانات و مبارزی نستوه با بدعتهای سیئه و احیاکننده سنتهای سنیّه رسول اکرم (ص) بوده است. تا آخرین لحظه حیات، با خرافات و اوهام جنگید و توانست منشاء بسیاری از اصلاحات اجتماعی شود و موفق گردید اصلاحاتی در مراسم تعزیه ایجاد کند و از شیون­های غیراسلامی و غیراخلاقی جلوگیری نموده و هزینه­های سنگین پذیرایی خانوادۀ متوفی را از شرکت کنندگان در مراسم، از میان بردارد و به شیوه­ای اسلامی و معقول تعدیل نماید.

استاد بی­بدیل و عالیقدر، با اینکه فرصت­های فراوانی برای ثروت اندوزی و کسب جاه و مقام داشت اما هیچگاه از جاده قناعت منحرف نشد و دل را اسیر زرق و برق نساخت و در نهایت سادگی و بی­آلایشی زندگی کرد. خانه­ای بسیار محقر و ساده داشت که جز بوی عشق و عرفان راستین، بویی از ریب و ریا به مشام نمی­رسید. شیوه زندگی استاد، شیوه زندگی امام غزالی را یادآور می­شد؛ بیشتر عمر خویش را در حجره و مسجد و در مسند تدریس و در مصاحبت علما و فقها و طلاب گذرانید. عالمی گوشه­گیر و منزوی و بی­تعهد در برابر جامعه نبود؛ با مردم نشست و برخاست داشت، مشکلات آنان را تا حد امکان و توان حلّ می­کرد و سرسختانه با ظلم و بیداد و اجحاف مخالفت می­ورزید و تسلیم ناحق و باطل نمی­شد.

آن استاد برجسته و والامقام که شاگردانش او را "شافعی زمان" لقب دادند فرزندان روحانی ارزنده­ای نیز دارد که اکنون از علمای طراز اول منطقه هستند. آثار قلمی استاد علامه بیشتر بصورت حواشی است که در حاشیه کتب مختلف به نگارش درآمده­اند.

مرحوم حاج ملا محمدزاهد ضیائی، عالمی عامل، زاهدی جاهد، شارعی وارع و عارفی عاکف بود که در سحرگاه روز یکشنبه چهارم اردیبهشت ماه سال یکهزار و سیصد و هفتاد و سه هجری شمسی در پاوه و در منزل خویش دعوت حق را لبیک گفت و کبوتر روحش به سوی محبوب به پرواز درآمد. پیکر پاکش در میان انبوهی از شاگردان، دوستان، یاران، پیروان و هم مسلکانش بر روی سر و دوش تا گورستان عمومی پاوه در سرده، تشییع و با اندوه و حسرت به خاک سپرده شد و بارانی از اشکِ طرفدارانش، تربت پاکش را آب پاشی نمود. روانش شاد، یادش گرامی و راهش پررهرو باد.

 پاوه ـ یکی از نمازگزاران مسجد امام شافعی (رض)

منبع:کۆمه‌کاڵ